De geschiedenis van het Hanzeverbond, opkomst en ondergang van de Hanzesteden

Met Hanze of Hanza wordt een groep, gezelschap, gemeenschap of bewapende schare aangeduid. Dit begrip werd in de Middeleeuwen gebruikt door  handelaren die door met elkaar samen te werken zich wilden beschermen tegen dieven, rovers en piraten. Door elkaar ook handelsprivileges te geven, zoals een vrijstelling van tol, stimuleerden ze ook de onderlinge handel en winst. De handel via water was de meest gebruikelijke manier en de steden die hier het meeste voordeel bij hadden waren die steden hun ligging hadden aan  zee en aan een rivierennetwerk dat diep door het achterliggende land liep. Belangrijke handelsplaatsen rond 1400 waren bijvoorbeeld Lübeck, Hamburg (Duitsland), Brugge, Londen, Keulen, Gdansk en Novgorod. In Nederland zijn dit onder andere Zwolle, Deventer, Zutphen, Kampen, Elburg, Hattem, Hasselt, Harderwijk en Doesburg.

Doordat de handel via zee gevaarlijk was door piraterij ontstond rond de Oostzee en Noordzee de behoefte aan samenwerking en afspraken om de scheepvaart hier veiliger te maken. Eerst waren dit afspraken tussen kooplieden maar al gauw werden dit ook afspraken tussen de steden onderling. Door steun bij elkaar te zoeken en door samen te werken werd het vervoer veiliger en konden kosten gedrukt worden en kon alles dus ook goedkoper. was, en doordat er groter in- en verkocht kon worden.

Bronnen: Mens-en-Samenleving InfoNu, Wikipedia,

Een hanze of hanza betekende groep, gezelschap, gemeenschap of bewapende schare. Dit begrip werd in het begin gebruikt door samenwerkende handelslieden die door samen te werken elkaar en daarmee hun handel wilden beschermen tegen dieven en rovers en werd later toegepast op allerlei steden, met name in Noord- Europa, die gingen samenwerken op economisch gebied. Samenwerkende koopmannen en steden gaven elkaar handelspriveleges, zoals vrijstelling van tol, en stimuleerden op die manier de onderlinge handel en winst. 

Een hanze of hanza was een samenwerkingsverband van handelaren en steden tijdens de middeleeuwen. Door samenwerking probeerden ze hun handel te beschermen en uit te breiden. De steden die zich erbij aansloten, werden Hanzesteden genoemd.

Het Hanzeverbond ontstond in de 12e eeuw in de mooie stad Lübeck. Dit was de eerste stad die zich aansloot bij het Hanzeverbond en bleef lange tijd de belangrijkste stad van het Hanzeverbond. Ook Nederland sloot zich aan bij het Hanzeverbond. Kampen was een van de eerste steden die zich aansloot.

Het doel van het Hanzeverbond was om bescherming op zee te krijgen. Er waren veel piraten en die plunderden de vele handelsschepen. op het schip weg als je als koopman niet oplette. En dan was er geen sprake meer van handel. Op de zee ging het er wild aan toe.

Het tweede doel: Is het netwerken en de onderhandeling zelf. De handel werd vervoerd op het kofschip. Een groot stevig schip gebouwd en wel de kogge. De kogge werd gebouwd van eikenhout en mos. Mos hield de regen tegen en zo ontstond er geen lekkage en kon de kogge blijven varen. In Kampen is hier nog een replica van te bewonderen.

De handel vond plaats tussen België, Nederland, Duitsland, Polen, Noorwegen, Zweden en de Baltische staten. De volgende handel werd vervoerd: Stenen, pels, bier, rijst, haring en stokvis. Deze goederen werden verhandeld tussen de diverse landen.

De stenen werden gebruikt de Sassenpoort in Zwolle, of de Koornmarktspoort, stadspoort in Kampen te bouwen. Of andere oude gebouwen zoals; de Waag in Deventer. De Hanzetijd was een bijzondere tijd waarin veel gebouwd is aan samenwerking en ook aan het bouwen van steden.

In de 16e eeuw viel de Hanze uit elkaar. Steeds minder landen deden mee met het Hanzeverbond. Dit kwam door een minder goede samenwerking en ook doordat er internationale Hanzesteden ontstonden zoals Antwerpen en daarna in Amsterdam.

In de Hanzetijd was Amsterdam een klein vissersdorp en Kampen was door de IJssel veel belangrijker. Na de Hanzetijd  nam Amsterdam het voor een groot deel over mede door handel uit Oost en West Indië en Amerika.

**De handel met het Oostzeegebied en Nederland bestaan nog. De handel is wel aanzienlijk minder geworden dan in de Hanzetijd.